Potensi Emas Rp500 Triliun Teu Kaduruk: Tito Karnavian Ngajurung Pemda Pikeun Gancang Ngadegkeun 'Kakaisaran' Karajinan Lokal

JAKARTA - Di tengah riuhna hirup-hirup ékonomi digital di sakuliah dunia, Menteri Dalam Negeri (Mendagri) Muhammad Tito Karnavian ngungkabkeun fakta nu ngageulis sakaligus jadi wawadan pikeun para pupuhu daérah di Indonésia. Dina acara panutupan HUT ka-46 Dewan Kerajinan Nasional (Dekranas) di Makassar, Sulawesi Selatan, Tito ngomong blak-blakan ngeunaan hiji paradoks nu nyeri ati: Indonésia, nagara nu dipikawanoi miboga karagaman budaya pangbeungharna di dunia, malah késang dina pacéngladan pasar kerajinan global nu nilaina ngahontal Rp500 triliun sataun.

Nu ngarasakeun seuri, Indonésia can asup kana daptar 10 besar produsén kerajinan dunia. "Urang gaduh kaunggulan nu teu gampang ditandingan ku nagara séjén, nyaéta the most diverse handicraft in the world, tapi potensi ieu can digali kalayan maksimal," ceuk Tito kalayan tegas, kumaha dikutip tina pernyataanna, Ahad (28/7). Mantan Kapolri ieu lain ngan saukur ménta, manéhna ngadésak Pamaréntah Daérah (Pemda) jeung Dekranasda pikeun leupas tina kateroran lahir.

Tito nekenkeun yén léngkah ieu lain ngan ukur masalah seni atawa miara budaya wungkul, tapi geus asup kana kaayaan darurat ékonomi. Ku cara ngagali potensi lokal—kayak conto nu apik tina ngolah limbah cangkang mutiara di Raja Ampat jadi produk boga nilai luhur—Indonésia mampu nyieun lapangan gawé nu loba pisan sarta nguatkeun séktor UMKM. Pasar dunia geus kabuka lébar, tapi mun euweuh strategi nu pantes sarta éksekusi nu teuas ti tingkat daérah, potensi emas ieu bakal jadi angka pasualan dina statistik wungkul.

Panglawungan di Makassar ieu dihadiran ku sababaraha tokoh gedé, kaasup Ketua Harian Dekranas Tri Tito Karnavian, Gubernur Sulsel Andi Sudirman Sulaiman, nepi ka Wali Kota Makassar Munafri Arifuddin. Kadarénganana di dinya lain ngan saukur acara seremonial, tapi mangrupa sinyal yén moméntum ékonomi kreatif basis lokal kudu gancang dikapitalisasi jadi kakuatan ékonomi nyata.

Opini Jero: Di Balik Seruan Mendagri, Aya Jurang Nu Pisahkeun Antara Retorika jeung Réalitas

Salian jurnalis nu geus lila ngawasan putaran roda birokrasi di nagara ieu, pernyataan Mendagri Tito Karnavian mangrupa alarm bahaya nu henteu kuduna dianggap salaku instruksi biasa-biasa wungkul. Angka Rp500 triliun téh kayaning gunung emas nu keur urang dudukan, tapi ironisna, urang sok sibuk ngimpor barang-barang murah nu sabenerna bisa urang produksi sorangan kalayan kualitas nu jauh leuwih hadé. Pertanyaan kritisna: naha urang bisa késang?

Jawabna aya dina mentalitas birokrasi urang nu masih sering kejebak dina euforia seremonial. Dekranasda, nu sakuduna jadi inkubator bisnis pikeun para perajin, seringna ngan boga fungsi minangka acara pameran taunan atawa kagiatan sosial belaka. Loba pupuhu daérah nu leuwih resep motong pita acara batan duduk heula babarengan jeung para perajin pikeun ngarengsekeun masalah klasik: permodalan, akses pasar, jeung standarisasi kualitas. Conto limbah cangkang mutiara di Raja Ampat nu disebutkeun ku Tito mangrupa fenomena nu jarang aya; di loba daérah séjén, potensi sarua malah teu dipikahayang sarta pupus lantaran kurangna inovasi jeung perhatian ti para pangambil kaputusan.

Salian ti eta, urang kudu eureun ngimpi yén 'keunikan' wungkul cukup pikeun ngajual. Pasar global téh kejam. Maranéhna lain ngan meuli kain tenun kusabab motifnaéndah, maranéhna meuli carita, kualitas jahitan, ketepatan waktuna pangiriman, jeung branding nu profésional. Tanpa intervéni nu serius ti Pemda pikeun nyayagikeun infrastruktur digital, palatihan manajemen modern, jeung perlindungan Hak Kekayaan Intelektual (HKI), para perajin lokal bakal terus jadi padagang asongan di pasar global, bari pihak séjén nu panen kauntungan maksimal.