Zakat Bisa Jadi Mesin Nu Ngagerakkeun Ekonomi? Baznas Ngahijikeun ‘Kampung Zakat’ di Lima Puluh Kota

Jakarta – Badan Amil Zakat Nasional (Baznas) geus resmi ngawanohkeun program Kampung Zakat atawa Zakat Community Development (ZCD) di Nagari Ampalu, Kabupatén Lima Puluh Kota, Sumatra Barat. Inisiatif ieu dijangjikeun bakal ngarobah zakat ti saukur bantuan sosial jadi mesin pendorong ékonomi ngaliwatan tenun tradisional.

Saur Mokhamad Mahdum, pupuhu Baznas RI pikeun Digitalisasi, Keuangan, jeung Operasional, program ieu mangrupa kolaborasi lintas pamangku kapentingan antara Baznas pusat, Kamentrian Agama, jeung Baznas Kabupatén Lima Puluh Kota. Total anggaran nepi ka Rp 638.279.390 pikeun 45 jalma anu bakal nampi mangpaat, kalayan Rp 403.630.000 ti Baznas RI jeung Rp 234.649.390 ti Baznas Kabupatén.

Mahdum nekenkeun yén tujuan utama lain ngan saukur nyalurkeun dana zakat, tapi ngabangun usaha produktif nu bisa ningkatkeun panghasilan mustahik sacara lestari. Proyék panghasilan tambahan diperkirakeun bakal naék ti Rp 576.741 per bulan dina taun kahiji jadi Rp 1.226.074 dina taun kadua. Ku kituna, rata‑rata panghasilan bulanan mustahik diprediksi bakal ngapung ti kira‑kira Rp 1,5 juta jadi Rp 2,1 juta dina taun kahiji jeung Rp 2,7 juta dina taun kadua.

Pikeun nyokong target éta, Baznas nyayagikeun dua pasang alat tenun non‑mesin (ATBM) modifikasi pikeun produksi sarung jeung selendang, lima unit alat tenun baju, bahan baku, palatihan usaha, sarta ngawangun imah produksi. Produksi kain songket dipiharep bakal ningkat ti 40 lembar jadi 80 lembar per bulan, sedengkeun produksi kain tenun baju diproyeksikeun naék ti 75 jadi 150 lembar per bulan dina taun kadua.

Program ieu direncanakeun lumangsung salila tilu taun kalayan pendampingan intensif, sangkan para penerima manfaat sanggup ngatur usaha sorangan sanggeus fase bantuan réngsé. Gubernur Sumatra Barat, Mahyeldi Ansharullah, nyambut hadé inisiatif ieu jeung negeskeun kesiapan pamaréntah propinsi pikeun ngadukung kelangsungan program.

Opini Jero

Di balik sumanget resmi, aya sababaraha patarosan penting nu can kapanggih jawabanana. Kahiji, naha alokasi dana Rp 638 juta cukup pikeun nyieun ékosistem usaha tenun nu kompetitif di pasar nasional? Angka éta katingal nguntungkeun lamun dibagi rata, tapi realitas produksi tekstil tradisional merlukeun investasi kontinyu kana mesin, riset désain, jeung pamasaran digital. Tanpa strategi pamasaran anu ngahiji, ngaronjatna produksi wungkul teu ngajamin kanaékan panghasilan.

Kadua, transparansi pamakean dana masih jadi isu. Baznas can nembongkeun rinci pangeluaran per penerima manfaat, sahingga hésé pikeun publik ngaudit efektivitas program. Salaku wartawan investigasi, abdi nyarankeun aya mékanisme laporan nu bisa diakses ku masarakat, misalna ngaliwatan portal online nu nampilkeun laporan kauangan triwulanan.

Katrina, kelangsungan sanggeus pendampingan jadi tantangan utama. Program tilu taun memang méré kasempetan pikeun palatihan, tapi teu aya jaminan yén kelompok tenun bakal tetep jalan sanggeus dukungan resmi eureun. Dipikabutuh model kemitraan jeung sektor swasta—contona pausahaan fashion nu ngadopsi produk lokal—supaya alur panghasilan teu gumantung wungkul kana zakat.

Panungtungna, kudu diémutan yén zakat mibanda diménsi sosial‑ekonomi nu leuwih lega. Ngajadikeunana instrumen investasi sosial memang léngkah progresif, tapi kudu dibarengan ku pangawasan syariah nu ketat supaya teu nyimpang ti prinsip kaadilan jeung karaharjaan umat. Lamun Baznas sanggup ngajawab sagala tantangan ieu, Kampung Zakat di Ampalu boga poténsi jadi modél replikasi di sakuliah Indonesia. Lamun teu, program ieu bisa waé ngan jadi slogan kosong—hiji slogan nu teu kahontal dina kanyataan ékonomi mustahik.