Dekranas ke‑46 ing Makassar: Apa iki janji gedhé kanggo ngangkat kerajinan Nusantara utawa mung dadi panggung politik?

Makassar, 12 Juli 2026 – Menteri Dalam Negeri (Mendagri) Muhammad Tito Karnavian ngendika yèn perayaan HUT ke‑46 Dewan Kerajinan Nasional (Dekranas) ing Sulawesi Kidul maringi “manfaat kanggo pamrentahan daerah” awit bisa nguripaké ekonomi lokal. Sanadyan tembungé katon optimis, ing balik retorika iki ana pitakonan dhasar: apa pancen acara iki nguripaké maneh potensi kerajinan Indonesia utawa mung dadi panggung politik kanggo para pejabat?

Ing cathetan tertulis sing diparingi ANTARA, Tito negesaké yèn Dekranas “nguripaké maneh potensi kerajinan Indonesia sing kudu dijaga lan dikembangaké”. Panjenengané uga ngarep‑arep produk kerajinan bisa mlebu pasar internasional kanthi ngginakaké keragaman budaya minangka keunggulan kompetitif. Nanging, ora ana data konkrit sing disertakaké kanggo ngukur dampak ekonomi sing dijanjèkaké.

Acara tutup dipunrayakaké kanthi ngetokaké alat musik jalappa bebarengan déning sawetara pejabat, kalebu Menteri Dalam Negeri, Gubernur Sulawesi Kidul Andi Sudirman Sulaiman, lan Ketua Dekranasda Sulsel Naoemi Octarina. Upacara iki, sanajan simbolis, nimbulaké pitakonan babagan alokasi anggaran: apa dana publik sing diparingi kanggo upacara kaya iki pantes karo manfaat ekonomi sing dijanjèkaké?

Kepala Panitia HUT ke‑46, Sukarniaty Kondolele, ngandharaké yèn acara iki ora mung nampilaké kabudayan daerah sing sugih, nanging uga mbukak pasar kanggo produk kerajinan Indonesia. Kanthi tema “Cipta Kriya Berkelanjutan, Perajin Mendunia”, pameran iki nampilaké 203 stan saka Dekranasda provinsi, kabupaten, lan kutha. Miturut panitia, kegiatan iki nggerakaké sektor perhotelan, transportasi, kuliner, objek wisata, lan penjualan suvenir.

Nanging, data resmi babagan kenaikan omzet, penciptaan lapangan kerja, utawa ekspor kerajinan sawisé acara iki durung dipublikasikaké. Sementara kuwi, laporan keuangan nuduhaké total transaksi acara watara Rp4 miliar, sing nambah keraguan babagan transparansi panggunaan dana lan sejauh endi manfaat iki dirasakaké déning perajin cilik sing dadi tulang punggung industri kerajinan.

Sawisé upacara rampung, Menteri lan rombongan ngunjungi stan pameran, ngobrol karo para perajin, lan nyawang macem‑macem karya budaya. Kunjungan iki luwih katon simbolis tinimbang upaya konkrit kanggo ngatasi tantangan struktural sing diadhepi perajin, kaya akses pasar, pembiayaan, lan standar kualitas internasional.

Analisis Pakar

Minangka wartawan investigasi, aku ndeleng yèn Dekranas ke‑46 ing Makassar luwih kaya “showcase” politik tinimbang transformasi industri. Pemerintah pusat lan daerah pancen kepengin nuduhaké dukungan marang sektor kreatif, nanging tanpa kebijakan sing terukur, dhukungan iki bisa mung dadi pencitraan. Keterlibatan pejabat sing dhuwur ing penabuhan alat musik lan gedhéné anggaran acara nimbulaké keraguan babagan prioritas alokasi dana publik.

Kerajinan Indonesia nduwèni potensi gedhé kanggo bersaing ing pasar global, awit keunikan budaya sing ora dimiliki kompetitor. Nanging, kasunyatan ing lapangan nuduhaké yèn perajin cilik isih kepepet ing ranté nilai sing ora nguntungaké, kanthi margin keuntungan tipis lan akses pasar sing winates. Tanpa mekanisme pendampingan sing kuat—kaya program pembiayaan mikro, pelatihan standar internasional, lan platform e‑commerce sing terintegrasi—potensi iki bakal tetep terkubur.

Salajengipun, transparansi panggunaan dana acara dadi isu krusial. Anggaran Rp4 miliar kanggo siji perayaan kudu bisa dipertanggungjawabaké liwat laporan keuangan sing mbukak, lan dampak ekonomi sing terukur. Pemerintah kudu nyedhiyakake data rinci babagan kenaikan penjualan, penciptaan lapangan kerja, lan kontribusi marang PDB daerah sawisé acara. Tanpa data iki, klaim “nggerakaké perekonomian daerah” tetep mung retorika.

Ing mangsa ngarep, aku yakin yèn suksesé Dekranas ora kudu diukur saka kemewahan upacara, nanging saka kebijakan berkelanjutan sing nyambungaké perajin langsung karo pasar global. Pemerintah perlu ngleksanakaké program inkubator kerajinan, nyedhiyakake sertifikasi produk, lan nguataké jaringan distribusi liwat kerja sama karo platform digital internasional. Mung kanthi langkah‑langkah konkrit iki, potensi kerajinan Indonesia bisa tenan “menjadi dunia” lan ora mung slogan politik.