INACA Mbukak Jalan SAF: Carane Maskapai Indonesia Nglawan Pajak Karbon lan Tetep Kompetitif
Siti Amalia
Pakar ekonomi makro yang sering menulis mengenai investasi dan pasar saham.

Jakarta – Asosiasi Maskapai Penerbangan Nasional Indonesia (INACA) kanthi tegas nyatakake menawa panggunaan sustainable aviation fuel (SAF) ing bandara-bandara internasional bakal dadi kunci utama kanggo maskapai nasional. Iki wigati banget kanggo ngindari jebakan pajeg karbon lan njaga daya saing ing pasar penerbangan global sing saya ketat.
Ketua Umum INACA, Denon Prawiraatmadja, ngelingake menawa rute-rute internasional Indonesia duwe potensi gedhe kena kebijakan pajeg karbon. Yen ora diantisipasi, iki bisa nggerus bathi maskapai. “Kita ora kena nganti pajeg karbon iki dadi alangan kanggo maskapai kita bersaing,” ujare Denon ing Jakarta, Minggu kepungkur.
Denon nambahake, usulan babagan panggunaan SAF iki wis disampekake marang Kementerian Energi dan Sumber Daya Mineral (ESDM). Iki minangka bagéan saka persiapan implementasi sing direncanakake ing taun 2027. Miturut Denon, SAF bisa mbantu maskapai nggayuh target pengurangan emisi, sekaligus njaga posisi kompetitif ing kancah industri penerbangan donya.
Miturut panjenengane, babagan penyesuaian teknis pesawat iku dadi tanggung jawabe pabrikan. Kanthi mangkono, operator penerbangan bisa luwih fokus marang aspek biaya operasional. “Maskapai butuh kepastian menawa panggunaan SAF ora bakal nambahi beban biaya operasional kanthi signifikan,” jlentrehe Denon.
Denon uga nyoroti menawa rega SAF isih luwih dhuwur tinimbang avtur konvensional. Mula, INACA ngusulake implementasi kanthi bertahap, kanthi nimbang kemampuan industri penerbangan nasional. “Kita bakal miwiti kanthi evaluasi performa penerbangan lan mesthekake kelayakan biayane,” tambahe.
Saka sisi kebijakan, Menteri Koordinator Bidang Infrastruktur dan Pembangunan Kewilayahan, Agus Harimurti Yudhoyono (AHY), negesake menawa panggunaan SAF bakal diwiwiti ing taun 2027. Iki minangka bagéan saka transformasi transportasi udara rendah emisi. “Iki langkah penting kanggo njaga keseimbangan antarane pertumbuhan ekonomi lan kelestarian lingkungan,” ujare AHY ing rapat koordinasi tingkat menteri.
Transformasi iki diarepake bisa nyuda emisi karbon ing sektor transportasi, sekaligus mbukak lawang inovasi kanggo industri penerbangan Indonesia. Nanging, tantangan tetep ana, utamane babagan pasokan SAF sing isih winates lan biaya sing luwih dhuwur.
Analisis Pakar
Minangka jurnalis investigasi senior, kula nyawang inisiatif INACA lan pamrentah iki minangka langkah strategis sing ambisius nanging kebak risiko. Kapisan, kebijakan pajeg karbon ing tingkat internasional pancen dadi ancaman nyata kanggo maskapai sing durung duwe alternatif bahan bakar resik. Kanthi prioritasake SAF ing bandara internasional, Indonesia nyoba mapanake awake dhewe ing garis ngarep transisi energi resik. Nanging, sukses inisiatif iki gumantung banget marang telung faktor kritis: pasokan, biaya, lan regulasi.
Pasokan SAF isih winates banget ing donya, malah ing negara-negara maju. Indonesia, sing durung duwe fasilitas produksi SAF skala gedhe, kudu gumantung marang impor utawa kerja sama karo perusahaan multinasional. Iki nuwuhake katergantungan geopolitik lan risiko rega sing munggah mudhun. Saliyane iku, biaya produksi SAF isih luwih dhuwur tinimbang avtur konvensional, saengga maskapai kudu nanggung beban tambahan sing bisa mengaruhi tarif tiket lan bathi. Tanpa subsidi utawa insentif fiskal sing kuwat, maskapai cilik lan menengah duwe risiko bakal kasingkir.
Regulasi uga dadi faktor penentu. Pamrentah Indonesia wis netepake target panggunaan SAF ing taun 2027, nanging durung ana mekanisme pengawasan utawa penegakan sing cetha. Tanpa standar teknis sing ketat lan audit independen, risiko penyalahgunaan utawa kualitas bahan bakar sing ora konsisten bakal mundhak. Saliyane iku, kebijakan pajeg karbon ing negara tujuan kudu ditindakake kanthi konsisten; yen negara tujuan ora ngetrapake pajeg karbon, insentif kanggo maskapai Indonesia bakal suda.
Ing konteks iki, INACA perlu nguatake dialog karo para pemangku kepentingan global, kalebu OEM (Original Equipment Manufacturer), lembaga regulasi penerbangan internasional, lan negara-negara mitra. Dheweke kudu nuntut standar internasional sing nggampangake adopsi SAF lan mesthekake menawa maskapai Indonesia ora mung dadi konsumen, nanging uga dadi bagéan saka rantai nilai produksi SAF. Tanpa keterlibatan aktif, Indonesia duwe risiko dadi “penyedia” bahan bakar sing larang tanpa kontrol marang kualitas lan rega.
Sacara sakabehe, inisiatif SAF ing bandara internasional minangka langkah visioner sing bisa nguatake posisi maskapai Indonesia ing panggung global. Nanging, sukses bakal gumantung marang kesiapan industri, kebijakan fiskal sing ndhukung, lan kemampuan Indonesia kanggo ngatasi tantangan pasokan sarta biaya. Yen kabeh elemen iki terpenuhi, Indonesia bisa dadi conto kanggo negara berkembang liyane ing nggabungake kelestarian karo kompetitivitas ekonomi.
BERITA TERKAIT

HUT ke-46 Dekranas: Pesta Kerajinan atau Panggung Pameran Politik dan Janji Ekonomi Palsu?

Letusan Karangetang: Lava Menyembur 400 m, Warga Sitaro Dihimbau Siaga Tinggi
