<h2>Skandal “Brankas” Bupati Sukoharjo: Rp 21,2 Miliar Asil Pemerasan Kabukak Ing OTT KPK</h2>

JAKARTA — Komisi Pemberantasan Korupsi (KPK) maneh-maneh nggawe geger jagad politik lokal sawise nglakoni Operasi Tangkap Tangan (OTT) sing nyasar pucuk pimpinane Pemerintah Kabupaten Sukoharjo. Bupati Sukoharjo, Etik Suryani (ETS), saiki wis resmi dadi tersangka amarga ditemokake bukti sing kuat banget yen ana praktik pemerasan sing wis direncanakake kanthi rapi ing lingkungan pemerintahane.

Ing operasi sing kedadeyan dina Kamis (9/7) wingi, tim penyidik KPK ora mung nyiduk sawetara wong, nanging uga ngamanake aset sing nilaine fantastis, yaiku Rp21,2 milyar. Barang bukti sing disita werna-werna, wiwit saka dhuwit tunai, macem-macem mata uang asing, nganti emas batangan sing disimpen ing panggonan-panggonan strategis.

Deputi Penindakan dan Eksekusi KPK, Asep Guntur Rahayu, mratelakake yen operasi iki ngamanake 18 wong ing telung wilayah, yaiku Sukoharjo, Surakarta, lan Wonogiri. Saka gunggung kasebut, sanga wong langsung digawa menyang Gedung Merah Putih KPK kanggo dipriksa kanthi jero.

Yen didelok saka rinciane, harta sing disita iki nuduhake pola kekayaan sing ora wajar:

• Dhuwit Tunai: Rp6,4 milyar.
• Valuta Asing: Udakara Rp7,5 milyar (kalebu Dolar Singapura, Dolar Australia, Dolar AS, Yen Jepang, Ringgit Malaysia, lan Baht Thailand).
• Logam Mulia: Emas 2,5 kilogram (25 keping @100 gram) sing regane Rp7,3 milyar.

Sing luwih nggumunake, barang bukti kasebut ditemokake ing panggonan sing kudune kanggo pelayanan publik lan ruang pribadi, kalebu ruang kerjane RCH sarta brankas duweke Bupati sing sumebar ing Wonogiri lan Laweyan.

KPK wis netepake telung tersangka utama: Etik Suryani (Bupati), Richard Tri Handoko (RCH), lan Tri Mulyo (TRM). Ketigane dijerat nganggo Pasal 12 huruf e utawa Pasal 12 huruf f, sarta Pasal 12B UU Nomor 31 Tahun 1999 babagan Pemberantasan Tindak Pidana Korupsi sing wis direvisi nganggo UU Nomor 20 Tahun 2001.

Ora mung telung tersangka kasebut, sawetara pejabat dhuwur daerah uga melu dipriksa, kayata Sekretaris Daerah (AHW), Kepala BPKAD (RCH), Sekretaris BPKAD (ND), nganti Kepala Dinas PUPR (BSA). Iki nuduhake yen jaringan korupsi ing internal Pemkab Sukoharjo wis sistemik banget.

Cathetan Kritis Budi Santoso: Korupsi Sistemik lan 'Kultus' Kuasa Daerah

Minangka jurnalis investigasi sing wis suwe ngamati pola korupsi ing daerah, aku weruh yen kasus Bupati Sukoharjo iki dudu mung perkara 'oknum' wae, nanging wujud saka systemic corruption sing wis mbalung sumsum. Temuane dhuwit macem-macem mata uang asing lan emas akeh ing brankas pribadi iku indikator klasik saka tumindak money laundering utawa upaya ngamanake aset hasil kejahatan supaya ora gampang konangan dening sistem pengawasan keuangan negara.

Rasane ironis banget nalika ndelok daftar wong sing dipriksa: wiwit saka Bupati, Sekda, nganti Kepala Dinas PUPR. Iki jenenge 'paket lengkap' birokrasi. Nalika sing duwe kuasa paling dhuwur ing daerah kongkalikong karo pengelola keuangan (BPKAD) lan pelaksana proyek (PUPR), mula fungsi checks and balances ing pamrentahan daerah kasebut wis mati total. Jabatan publik ora maneh digunakake kanggo nglayani rakyat, nanging malah malih dadi 'mesin ATM' pribadi liwat praktik pemerasan sing terorganisir.

Anane 'wong kepercayaan' kaya Tri Mulyo (TRM) ing daftar tersangka nuduhake pola shadow government utawa pamrentahan bayangan. Asringе, Bupati ora nyekel dhuwit kanthi langsung, nanging nganggo 'operator' kanggo ngumpulake upeti. Nanging, ing kasus iki, temuan brankas ing macem-macem panggonan mbuktekake yen aliran dhuwit kasebut muarane ing siji titik kekuasaan. Iki wujud pengkhianatan marang kapercayan rakyat sing wis keterlaluan.

Prediksiku, kasus iki mung pucuk gunung es. Kanthi jumlah dhuwit tekan Rp21,2 milyar, ora mungkin yen mung telung wong sing terlibat. KPK kudu ngoyak aliran dhuwit iki luwih adoh—sapa wae kontraktor sing diperas? Menyang ngendi wae dhuwit iki mili kanggo kepentingan politik utawa pencucian uang? Yen KPK mung mandheg ing tersangka sing kecekel OTT, awake dhewe mung ngethok pang, dudu njabut oyode. Rakyat butuh transparansi penuh babagan sapa wae 'pemain' ing mburi layar sing sajrone iki ngrasakake hasil pemerasan ing Sukoharjo.