Imigrasi Ngeureunkeun Akses Mantan Jampidsus: Naha Ieu Lantaran Pikeun Ngahalangan Pelarian Korupsi atawa Ngan Pikeun Simbolik?

Jakarta, 13 Juli 2026 – Diréktorat Jéndéral Imigrasi Kamentrian Hukum jeung HAM geus ngadadak nahan dua tersangka korupsi tingkat luhur ku cara nolak ijin maranéhna pikeun indit ka luar nagara. Mantan Jaksa Agung Muda Tindak Pidana Khusus (Jampidsus) nu ngagunakeun inisial FA jeung sobatna, DR (Don Ritto), ayeuna keur dina pencegahan kaluar luar negeri salila 20 poé.

Kaputusan ieu dicokot sanggeus Direktorat Reserse Kriminal Khusus Polda Metro Jaya ngirimkeun pamundut resmi (Surat No. B/12730/VII/RES.3.3/2026/Ditreskrimsus, 11 Juli 2026). Diréktur Jéndéral Imigrasi, Hendarsam Marantoko, negeskeun yén léngkah ieu mangrupa bagian tina komitmen lembaga pikeun ngadukung penegakan hukum sarta nyegah kamungkinan tersangka kabur ka luar nagara.

Penetapan FA jeung DR salaku tersangka dilakukeun dina 11 Juli 2026, sanggeus Kortastipidkor Polri ngumumkeun yén aya tilu perkara korupsi jeung pencucian duit (TPPU) nu patali jeung pangadaan batu bara pikeun PLTU (2018‑2026), asuransi Asabri (2020‑2025), jeung PT Krakatau Steel. Panggeledahan nu dilaksanakeun dina 8 Juli 2026 di Jakarta jeung Sentul, Bogor, manggihan rupa‑rupa barang bukti, kaasup imah milik FA di Sentul.

Sateuacan ditetepkeun jadi tersangka, FA (Febri Adriansyah) ngaluarkeun pernyataan mundur ti jabatan Jampidsus dina subuh 11 Juli 2026, nu engkéna ditampa ku Jaksa Agung, Burhanuddin. Tapi mundurna éta teu ngeureunkeun prosés hukum; sabalikna, Kortastipidkor Polri neruskeun penyidikan jeung ngirimkeun berkas kasus ka Kejaksaan Agung.

Léngkah Imigrasi ieu, sanajan ngan administratif, boga dampak anu penting. Ku nahan ijin kaluar nagara, otoritas hayang nutup celah nu salila ieu dipaké ku pejabat luhur pikeun nyingkahan prosés peradilan. Tapi patarosan tetep: naha pencegahan 20 poé ieu cukup pikeun nyegah maranéhna kabur, atawa ngan saukur tanda tangan simbolik nu méré kesan aksi tegas?

Analisis Pakar

Sakumaha jurnalis investigasi, kuring ningali dua sisi dina kawijakan ieu. Di hiji sisi, pencegahan imigrasi mangrupa léngkah preventif nu logis. Kasus korupsi tingkat luhur mindeng ngalibatkeun jaringan nu sanggup ngatur pelarian internasional, kaasup ngagunakeun paspor palsu atawa bantuan diplomatik. Ku nahan ijin kaluar, pamaréntah nutup jalur panggampangna pikeun tersangka nyingkahan prosés peradilan.

Sanajan kitu, efektivitasna dipertanyakan sabab durasina pondok – ngan 20 poé. Dina prakna, jaringan korupsi biasana geus nyiapkeun rencana pelarian jauh saméméh penyidikan dibuka. Lamun FA jeung DR bener‑bener boga aksés kana sumber daya finansial jeung politik, maranéhna bisa ngamangpaatkeun celah hukum séjén, saperti ngajuang banding atawa malah kabur ngaliwatan nagara katilu maké visa transit. Ku kituna, pencegahan ieu leuwih jadi pencegahan simbolik nu némbongkeun komitmen pamaréntah, tapi teu otomatis nutup sagala kamungkinan.

Saterusna, kawijakan ieu némbongkeun masalah koordinasi antarlembaga. Imigrasi ngaréspon pamundut ti Polda Metro Jaya, tapi teu aya bukti yén Kamentrian Hukum jeung HAM atawa Kejaksaan Agung ilubiung dina nyusun strategi jangka panjang pikeun nahan tersangka. Tanpa sinergi anu kuat, tindakan administratif wungkul moal cukup pikeun ngungkulan akar masalah korupsi nu ngalibatkeun pejabat luhur.

Ramalan kuring, kasus ieu bakal jadi ujian pikeun institusi penegak hukum Indonesia. Lamun prosés penyidikan jeung persidangan lumangsung transparan, sarta pencegahan imigrasi dipanjangkan atawa dibarengan ku léngkah séjén (misalna panahanan fisik), masarakat bakal ningali éta salaku léngkah nyata ngalawan impunitas. Sabalikna, lamun prosés hukum kaganggu ku intervensi politik atawa manipulasi prosedural, pencegahan ieu bakal jadi panggung drama nu ngan nambahkeun kaburuk dina ngungkulan korupsi.

Dina kontéks anu leuwih lega, kasus ieu nekenkeun pentingna reformasi struktural dina sistem peradilan jeung imigrasi. Pengawasan nu leuwih ketat, transparansi dina prosés penetapan tersangka, sarta mékanisme pencegahan nu berkelanjutan (henteu ngan 20 poé) kudu jadi agenda utama. Ku cara holistik, Indonesia bisa ngurangan ruang gerak para pelaku korupsi pikeun melarikan diri, bari nguatkeun kapercayaan publik kana institusi nagara.