UMY ngaleungitkeun jabatan dosen farmasi nu dicurigai ngalakukeun pelecehan seksual, bari koran nyebutkeun yén insiden éta geus kajadian deui.

Universitas Muhammadiyah Yogyakarta (UMY) parantos ngumumkeun yén hiji dosen di Program Studi Farmasi Fakultas Kedokteran jeung Ilmu Kesehatan (FKIK) bakal dipareuman salila pikeun ngungkulan tuduhan pelecehan seksual ka mahasiswa. Pikeun ieu, sababaraha unggahan di média sosial, khususna Threads, nyebarkeun screenshot obrolan WhatsApp nu dipikanyaho ngandung komentar nu dipikaharti salaku pelecehan verbal ka sababaraha mahasiswi. Sababaraha nu ngalaman hal nu sarua ogé nyarita, nu ngabalukarkeun gelombang solidaritas jeung tekanan publik.

Rektor UMY, Achmad Nurmandi, dina pernyataan resmi nu dikeluarkeun tanggal 11 Juli 2026, nyatakeun yén universitas parantos nampi jeung nganalisa inpormasi nu aya. Dina surat éta, aya genep poin nu ngajelaskeun léngkah salajengna, kaasup nyieun tim investigasi gabungan antara Program Studi Farmasi, FKIK, jeung Satgas PPKPT UMY pikeun ngulik, mariksa, jeung ngidentipikasi pihak nu kalibet atawa boga élmu ngeunaan kajadian éta.

Poin kaopat nyorot yén tim bakal nalungtik kamungkinan aya kasus séjén nu sarua atawa teu acan dilaporkeun supaya teu aya inpormasi nu katinggal. Dumasar kana hasil pemeriksaan awal jeung rekomendasi ti program studi jeung satgas, UMY ngadamel keputusan pikeun ngadamel dosen éta teu tiasa ngalaksanakeun tugas akademik jeung nonakademik salila periode nu ditangtukeun.

Penonaktifan ieu bakal lumangsung dugi ka prosés pemeriksaan réngsé jeung kaputusan salajengna dikeluarkan numutkeun aturan nu berlaku. UMY ogé janji pikeun nyadiakeun dukungan psikologis, perlindungan, jeung pendampingan ka korban jeung pelapor, sarta ngajamin kaamanan jeung kerahasiaan identitas dina prosés pelaporan.

Pernyataan ieu negeskeun yén universitas teu bakal nampi bentuk pelecehan, kekerasan, intimidasi, atawa tindakan nu ngancam kaamanan, kanyamanan, jeung martabat sivitas akademika. Masyarakat dipénta pikeun masihan ruang pikeun prosés investigasi supaya tiasa jalanna sacara obyektif jeung teu nyebarkeun identitas atawa inpormasi nu teu terverifikasi.

Analisis Pakar

Salaku jurnalis investigasi nu geus ngulik rupa-rupa kasus pelecehan di lingkungan perguruan tinggi, abdi ningali yén réaksi UMY nunjukkeun léngkah administratif nu gancang—penonaktifan salila nu dilakukeun kurang ti 24 jam sanggeus surat rektor diterbitkeun. Sanajan kitu, gancangna ieu teu saluyu jeung jeroan investigasi nu diperlukeun pikeun ngungkab pola sistemik nu bisa jadi geus aya salila taun-taun.

Dina sudut hukum, pelanggaran nu dipikanyaho nglanggar Undang-Undang Nomor 12 Tahun 2022 ngeunaan Tindak Pidana Kekerasan Seksual sarta Peraturan Menteri Pendidikan jeung Kebudayaan Nomor 30 Tahun 2021 ngeunaan Pencegahan jeung Penanganan Kekerasan di Lingkungan Pendidikan. Lamun bukti obrolan WhatsApp bisa divalidasi salaku alat bukti éléktronik numutkeun UU ITE, dosen éta bisa dihukum pidana nu serius, kaasup hukuman penjara jeung denda. Tapi tantangan utama aya dina kamampuhan institusi pikeun ngajaga kerahasiaan korban bari mastikeun transparansi prosés hukum internal.

Dina tingkat institusional, kaputusan pikeun nyieun tim gabungan jeung Satgas PPKPT nunjukkeun usaha pikeun ngaleungitkeun konflik kapentingan internal. Tapi éfisiensi tim ieu gumantung pisan kana kemandirian jeung kapasitasna pikeun ngakses data éléktronik, ngalaksanakeun wawancara tanpa tekanan, jeung nyieun rekomendasi nu teu dipangaruhan ku hierarki fakultas. Sajarah nunjukkeun yén loba kasus sarua ahirna direngsekeun ku sanksi administratif nu leutik alatan tekanan politik atawa reputasi nu nyababkeun pamingpin milih jalur perdamaian tibatan hukuman nu jelas.

Prediksi abdi nyaéta lamun investigasi bener-bener obyektif jeung manggihan bukti nu konsisten, UMY bakal dipasihan sanksi ti Kementerian Pendidikan jeung Kebudayaan, saperti pembekuan dana operasional atawa pembatasan akreditasi program studi nu relevan. Samentara éta, korban bisa meunang ganti rugi jeung rehabilitasi psikologis ngaliwatan mekanisme kompensasi nu diatur dina Peraturan Presiden Nomor 79 Tahun 2020 ngeunaan Penanganan Kekerasan ka Perempuan jeung Anak. Akhirna, kajadian ieu bisa jadi momentum pikeun perguruan tinggi di Indonesia pikeun ngadamel prosedur pelaporan nu aman, ngadukung whistleblower, jeung nerapkeun nol toleransi kana pelecehan seksual—langkah nu masih jauh ti kasampurnaan di sakumna nagara.