TPA Jatiwaringin 'Pareum' di Permukaan, Tapi Status Darurat Masih Ngahantui: Sakadar Formalitas atawa Ancaman Nyata?

TANGERANG – Pamaréntah Kabupatén (Pemkab) Tangerang sacara resmi nyatake yén seuneu anu ngaduruk Tempat Pembuangan Akhir (TPA) Jatiwaringin, Mauk, geus hasil dipadamkeun sagemblengna. Nanging, sanajan klaim "100 persén padam" geus dikumandangkeun, status darurat kabencana justru tetep dipertahankeun nepi ka 14 Juli nu bakal datang.

Bupati Tangerang, Moch Maesyal Rasyid, negeskeun yén kaputusan pikeun ngalunggungkeun status darurat salila 14 poé ka hareup téh mangrupa léngkah preventif. Hal ieu dilakukeun pikeun mastikeun prosés pendinginan jeung nyiram sagemblengna di sakuliah area TPA, anu sateuacna kungsi kaduruk di lahan saluas 15 héktar.

"Luyu jeung arahan BNPB, kami masih bakal ngalakukeun penyiraman dina upaya ngabasahkeun sakabéh lokasi anu aya di TPA Jatiwaringin," saur Bupati Maesyal dina kateranganana, Saptu.

Operasi pamadaman anu mékan waktu salila 10 poé éta diklaim geus nyisir sakabéh séktor, mimiti ti wilayah kulon, wétan, nepi ka puncak tumpukan sampah. Sanajan ayeuna teu kapanggih deui titik seuneu atawa haseup, pamaréntah daérah milih pikeun teu rusuh-rusuh nyabut status tanggap darurat demi nyingkahan résiko kebakaran susulan.

Di sisi séjén, Badan Nasional Penanggulangan Bencana (BNPB) ngaliwatan Kepala Bidang Pengendalian Taktis dan Evaluasi Operasi, Riswandi, nyatakeun yén dukungan personel jeung armada udara tetep disiagakeun. BNPB nekenkeun yén kajadian di Jatiwaringin kudu jadi alarm keras pikeun sakabéh pamaréntah daérah di Indonésia anu ngokolakeun TPA sampah.

"Ieu téh jadi pangajaran pikeun urang saréa anu miboga TPA pikeun mitigasi poténsi kebakaran, utamana ku cuaca ékstrem anu diprediksi ku BMKG," tegas Riswandi.

Analisis Redaksi: Budi Santoso

Salaku jurnalis anu geus lila niténan pola tata kelola lingkungan di Indonésia, kuring ningali aya kontradiksi anu ngaganggu dina narasi "hasil dipadamkeun" tapi "status darurat tetep lumaku". Sacara téknis, kebakaran TPA lain kebakaran leuweung biasa. Sampah organik anu katimbun nyiptakeun gas metana anu kajebak di handapeun lapisan sampah. Seuneu bisa waé padam di permukaan, nanging "bara anu nyumput" di jero tumpukan seringkali jadi bom waktu anu siap bitu deui lamun manajemen pendinginan teu dilakukeun sacara saintifik, lain saukur nyiram cai dina permukaan.

Kagantungan Pemkab Tangerang kana bantuan armada udara BNPB nembongkeun ayana celah gedé dina infrastruktur mitigasi bencana di tingkat lokal. Naha hiji daérah kalayan volume sampah raksasa kawas Tangerang teu miboga sistem pamadam mandiri anu mumpuni pikeun TPA maranéhna? Status darurat anu diperpanjang nepi ka 14 Juli bisa jadi mangrupa léngkah aman sacara administratif, nanging sacara substansial, ieu ngagambarkeun teu siapna sistemik dina nyanghareupan musim kemarau ékstrem. Urang teu bisa terus-terusan ngagunakeun pola "pamadam kebakaran"—nunggu seuneu gedé karek obah—tanpa kungsi nyabak akar masalah manajemen limbah.

Leuwih jauh deui, kuring nanya kana éféktivitas pangwangunan embung anu dijanjikeun sanggeus pamadaman. Naha ieu solusi jangka panjang atawa saukur "kosmétik" politik pikeun ngarédam kritik publik? Mitigasi TPA kuduna ngalibetkeun sistem ventilasi gas metana anu terintegrasi, lain saukur nyadiakeun bak cai. Lamun pamaréntah daérah ngan ngandelkeun pembasahan manual nalika cuaca panas, maka TPA Jatiwaringin bakal terus jadi ancaman ékologis pikeun warga Mauk jeung sabudeureunana unggal kali musim kemarau datang.

Prediksi kuring, lamun manajemen TPA teu dirombak total ti saukur "tempat pembuangan" jadi "pengelolaan limbah terpadu", maka siklus kebakaran ieu bakal terulang deui. Status darurat ieu kuduna teu ngan dipaké pikeun mantau seuneu, tapi salaku momentum audit total kana SOP pengelolaan sampah di Kabupatén Tangerang. Ulah nepi ka urang kajebak dina siklus pamadaman-pemulihan-kebakaran deui, sedengkeun masarakat terus ngahéman polusi haseup ti gunung sampah anu gagal dikelola kalayan bener.