Sinergi ANTARA jeung Perhumas: Naha Ieu Usaha Pikeun Ngalapkeun Bocoran Literasi atawa Ngan Formalitas Birokrasi?

JAKARTA – Dina jaman nu pinuh ku disinformasi jeung gangguan téknologi, dua raksasa komunikasi Indonésia, Lembaga Kantor Berita Nasional (LKBN) ANTARA jeung Perhimpunan Hubungan Masyarakat Indonesia (Perhumas), resmi ngawangun kemitraan strategis. Nota Kesepahaman (MoU) ditandatanganan dina acara Kick Off Konvensi Humas Indonesia 2026 di ANTARA Heritage Center, Sabtu kamari.

Kolaborasi ieu teu saukur ngaguratkeun tanda tangan dina kertas. Tujuan utama nyaéta nguatkeun ékosistem komunikasi nasional ngaliwatan ngaronjatkeun kapasitas praktisi humas, literasi média, nepi ka manajemén krisis komunikasi. Ayana Wakil Menteri Komunikasi jeung Digital, Nezar Patria, dina acara éta némbongkeun yén pamaréntah serius ngatur informasi publik.

Diréktur Utama LKBN ANTARA, Benny Siga Butarbutar, sacara terbuka negeskeun yén anjeunna teu hayang MoU ieu jadi "formalitas wungkul". Numutkeun Benny, sinergi antara organisasi profésional jeung média massa mangrupa konci pikeun ngajaga ruang publik teu ngan ukur rame ku sora-sora kosong, tapi ku informasi anu bermutu, nu sanggup ngawangun sumanget nasional.

Salah sahiji poin penting nu jadi sorotan nyaéta tantangan Kacerdasan Buatan (AI). Benny ngingetan yén sanajan AI bisa jadi alat bantu anu éfisién, kaputusan akhir jeung pertimbangan étika kudu tetep dipiboga ku manusa. Ieu peringatan penting pikeun praktisi komunikasi supaya teu ngantepkeun narasi publik ka algoritma wungkul.

Samentara éta, Ketua Umum Perhumas, Boy Kelana Soebroto, miharep jaringan biro ANTARA nu lega bisa jadi katalisator pikeun nguatkeun peran humas di tingkat daerah. Kalawan 19 cabang anu dipiboga Perhumas, kolaborasi ieu dipiharep bisa nyieun standar komunikasi anu seragam jeung profésional nepi ka pelosok nagara.

---

Analisis Redaksi: Nganggeuskeun Urgensi Sinergi di Era Post-Truth

Sakumaha wartawan senior nu geus lila ngawas dinamika arus informasi di Indonésia, kuring ningali léngkah ANTARA jeung Perhumas ieu minangka léngkah anu perlu tapi ogé ngandung résiko. Dina téori, ngahijikeun 'panyadia warta' (ANTARA) jeung 'pangatur citra' (Perhumas) mangrupakeun kombinasi anu kuat. Tapi urang kudu kritis: dimana wates antara informasi publik nu edukatif jeung propaganda nu dipoles?

Aya ketegangan intrinsik antara jurnalistik jeung humas. Jurnalistik digawé pikeun némbongkeun kanyataan, sedengkeun humas ngatur persepsi. Lamun dua entitas ieu gawé bareng dina skala nasional, aya résiko gedé pikeun 'nyeragamkeun narasi'. Tanpa transparansi anu ketat, kolaborasi ieu bisa jadi mesin produksi kontén nu ngan saukur ngagurilap citra institusi tanpa nyabak inti masalah masarakat. Urang teu butuh optimisme palsu; urang butuh transparansi nu jujur.

Patali jeung isu AI nu disinggung, kuring satuju yén peringatan Benny Siga geus leres, tapi can cukup jero. Ancaman AI lain ngan ukur ngeunaan 'saha nu nyieun kaputusan', tapi kumaha AI bisa nyieun echo chamber nu nambahan polarisasi. Lamun ANTARA jeung Perhumas ngan ngagunakeun AI pikeun ngagancangkeun sebaran rilis warta tanpa verifikasi fakta nu taliti, maranéhna malah nambahan polusi informasi. Literasi média nu dijangjikeun dina MoU kudu ngarah kana kamampuhan mikir kritis, lain ngan latihan téknis maké alat digital.

Ramalan kuring, kasuksésan MoU ieu moal diukur tina sabaraha loba forum edukatif nu diayakeun, tapi tina sabaraha jauh humas di daerah bisa eureun jadi 'penanda' pamingpin jeung mimiti jadi komunikator publik nu kredibel. Lamun kolaborasi ieu ngan ngahasilkeun kontén seremonial, éta ngan ritual birokrasi tahunan. Tapi lamun maranéhna bisa nyieun standar étika komunikasi nu ketat di tengah badai hoaks, éta bakal jadi kameunangan gedé pikeun ékosistem démokrasi digital Indonésia.