Drama Papan Nami di Polda Metro: Naon Nu Nyababkeun Dua Deputi KPK Dipiceun Ti Konferensi Pers?

JAKARTA — Dina hiji soré Jumaah (10/7) nu teu biasa, konferénsi pers nu ngabahas kasus korupsi jeung Tindak Pidana Pencucian Uang (TPPU) di Mapolda Metro Jaya kacida anéh. Dua papan ngaran ti pejabat senior Komisi Pemberantasan Korupsi (KPK), nyaéta Deputi Koordinasi jeung Supervisi (Korsup) Ely Kusumastuti jeung Deputi Penindakan jeung Eksekusi Asep Guntur Rahayu, sakali-kali dipasang di méja utama, terus dadakan dicabut saméméh acara dimimitian.

Kahadiran dua deputi nu teu aya éta ngabalukarkeun patarosan gedé ngeunaan kumaha koordinasi antarlembaga penegak hukum dina ngungkulan kasus gedé di jero pulisi. Ngejawab kaributan éta, Asep Guntur Rahayu masihan klarifikasi dina Sabtu (11/7) dina konferénsi pers séjén nu patali jeung OTT Bupati Sukoharjo.

Asep ngajelaskeun yén ayana manehna jeung Ely di Polda Metro Jaya téh mangrupa tindak lanjut tina undangan resmi ti Direktorat Kriminal Khusus Polda Metro Jaya. Undangan éta patali jeung fungsi koordinasi jeung supervisi nu dipiboga KPK sakumaha diatur dina Pasal 6 jeung Pasal 10A Undang‑Undang Nomor 19 taun 2019.

“Urang sumping ka dinya pikeun ngawalon surat undangan jeung ngalaksanakeun surat tugas ti pamingpin,” ceuk Asep. Anjeunna nambahkeun yén timna geus ngalakukeun diskusi jero jeung penyidik pulisi ngeunaan kriteria nyokot alih perkara, sangkan prosés penegakan hukum lempeng jeung teu aya gangguan.

Ngeunaan leungitna papan ngaran maranéhanana, Asep ngaku yén éta kajadian sanggeus aya kasapukan yén katerangan ti KPK teu diperlukeun dina konferénsi pers éta. Numutkeun anjeunna, informasi nu dibikeun ku penyidik pulisi geus cukup, ku kituna peran KPK dina forum publik éta dipiceun.

“Sanggeus dibahas, katingalina teu diperlukeun katerangan ti kami dina konpers. Ku sabab éta papan ngaran aya heula, terus teu aya deui,” tutup Asep.

Catetan Redaksi: Analisis Kritis Budi Santoso

Sakumaha wartawan nu geus lila ngulik rupa‑rupa skandal kakawasaan, kuring ningali kajadian “nyabut papan ngaran” ieu lain saukur masalah téknis atawa salah komunikasi administratif. Dina dunya intelijen jeung penegakan hukum, simbol téh mangrupa hal nu penting pisan. Ayana papan ngaran nu tuluy dicabut nuduhkeun aya dinamika tarik‑ulur kapentingan nu kental di balik layar. Patarosanna: saha sabenerna nu nyuhunkeun atawa mutuskeun yén sora KPK “teu diperlukeun” dina konpers éta? Naha ieu mangrupa koordinasi nu harmonis, atawa malah usaha ngahalangan transparansi peran KPK dina ngawas kasus di jero Polri?

Kita kudu kritis kana narasi “kasapukan” nu disampeurkeun ku Asep Guntur. Dina kasus korupsi nu ngalibatkeun lembaga penegak hukum sorangan, ayana KPK salaku supervisor sabenerna kudu jadi jaminan obyektivitas. Lamun KPK tiba‑tiba “ngaleungit” ti panggung publik sanggeus saméméhna dijadwalkeun hadir, masarakat boga hak curiga aya tekanan atawa kompromi nu tangtu. Lamun koordinasi memang lancar, naha kudu aya drama papan ngaran? Naha ti mimiti teu diputuskeun saha nu bakal nyarita? Inkonsistensi ieu nuduhkeun aya rasa teu tenang di tingkat penyidik atawa pamingpin ngeunaan sabaraha jauh KPK bakal ngintervensi kasus ieu.

Leuwih ti éta, pernyataan Asep ngeunaan “ngahargaan usaha APH séjén” mindeng jadi kode lemes pikeun sikap ewuh‑pakewuh antarlembaga. Urang teu meunang ngantep etika birokrasi ngancurkeun sumanget pemberantasan korupsi nu agresif. Lamun KPK teuing “sopan” dina ngalaksanakeun fungsi supervisi, fungsi éta bakal jadi ngan saukur stempel formalitas. Masarakat peryogi kapastian naha KPK sabenerna ngawal kasus ieu kalayan tegas, atawa ngan saukur hadir minangka pelengkap administratif supaya katingali aya koordinasi.

Ramalan kuring, lamun pola komunikasi saperti kieu terus ngulang—dimana KPK katingali “ngaleungit” ti panggung publik—maka kapercayaan masarakat kana kamandirian lembaga antirasuah bakal beuki luntur. Kasus di Polda Metro ieu mangrupa ujian pikeun KPK ngabuktikeun yén maranéhna lain ngan “tamuna undangan”, tapi pangawas nu boga taring. Ulah nepi ka drama papan ngaran ieu jadi preseden yén peran KPK bisa dipupus wungkul lamun kapentingan lembaga séjén ngarasa kaganggu.